วงการรถยนต์จีนมีความเคลื่อนไหวครั้งใหญ่ช่วงปลายเดือนกันยายน 2569 เมื่อ GAC Group ผู้ผลิตรถยนต์รัฐวิสาหกิจจากกว่างโจวและบริษัทแม่ของแบรนด์รถไฟฟ้า AION ประกาศเมื่อวันที่ 28 กันยายนว่ามีแผนเข้าซื้อหุ้น 50% ใน FAW Toyota จาก China FAW Group โดยจ่ายเป็นหุ้นออกใหม่ของ GAC แทนเงินสด หากดีลสำเร็จ GAC จะเข้ามาแทนที่ FAW ในฐานะหุ้นส่วนฝั่งจีนของ FAW Toyota ส่วน FAW จะกลายเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่อันดับ 2 ของ GAC
ดีลนี้มีโครงสร้างอย่างไร
- GAC จะออกหุ้นใหม่ให้ FAW เพื่อแลกกับหุ้น 50% ใน FAW Toyota โดย CnEVPost รายงานราคาออกหุ้นที่ 5.75 หยวนต่อหุ้น
- มูลค่าดีลและจำนวนหุ้นที่จะออกยังไม่สรุป เพราะต้องรอผลการตรวจสอบบัญชีและประเมินมูลค่า
- Toyota ยังคงเป็นหุ้นส่วนฝั่งญี่ปุ่นของกิจการร่วมทุนตามเดิม
- หุ้น A-share ของ GAC ซึ่งพักการซื้อขายตั้งแต่ 14 กันยายน กลับมาซื้อขายอีกครั้งวันที่ 29 กันยายน
- ดีลยังต้องผ่านคณะกรรมการบริษัท ที่ประชุมผู้ถือหุ้น ตลาดหลักทรัพย์เซี่ยงไฮ้ และหน่วยงานกำกับหลักทรัพย์ของจีน จึงยังไม่แน่นอนว่าจะสำเร็จเมื่อใด
ถัดมาอีกหนึ่งวัน คือวันที่ 29 กันยายน FAW และ Guangzhou Automobile Industry Group ซึ่งเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ของ GAC ได้ลงนามกรอบความร่วมมือเชิงกลยุทธ์ ครอบคลุมการพัฒนาเทคโนโลยีร่วมกัน การแบ่งปันทรัพยากร และการยกระดับประสิทธิภาพการดำเนินงาน สำนักข่าว Reuters ระบุว่าทั้งสองฝ่ายเรียกดีลนี้ว่าเป็นรูปแบบใหม่ของความร่วมมือระหว่างรัฐวิสาหกิจรถยนต์ของส่วนกลางกับของท้องถิ่น
ทำไมต้องรวม Toyota สองค่ายไว้ใต้ร่มเดียว
ที่ผ่านมา Toyota มีกิจการร่วมทุนในจีนสองแห่ง คือ FAW Toyota ทางตอนเหนือ และ GAC Toyota ทางตอนใต้ ทั้งคู่ขายรถที่ซ้อนทับกันหลายรุ่น เช่น RAV4 ของ FAW Toyota กับ Wildlander ของ GAC Toyota ที่เป็นรถฝาแฝดกัน การให้ GAC ถือหุ้นทั้งสองฝั่งจึงเปิดทางให้ประสานงานด้านวิจัยพัฒนา การผลิต ซัพพลายเชน และการขายได้ง่ายขึ้น
แรงกดดันมาจากยอดขายที่ถดถอย CarNewsChina รายงานว่าช่วงมกราคมถึงสิงหาคม 2569 GAC Toyota ขายได้ 446,591 คัน ลดลงราว 10% ส่วน FAW Toyota ขายได้ 378,872 คัน ลดลง 26.6% เมื่อเทียบกับปีก่อน ขณะที่ CnEVPost ระบุว่า FAW Toyota ยังมีกำไรสุทธิ 4.23 พันล้านหยวนในปี 2568 จากรายได้ 108.62 พันล้านหยวน และมีฐานการผลิตที่เทียนจิน ฉางชุน และเฉิงตู ส่วน GAC เองขาดทุนสุทธิในปี 2568 จากสงครามราคาและกำไรจากกิจการร่วมทุนที่ลดลง
เกี่ยวอะไรกับคนไทย
ดีลนี้เป็นเรื่องของตลาดจีนโดยตรง และยังไม่มีข้อมูลว่าจะกระทบการทำตลาดของ Toyota หรือ AION ในไทยอย่างไร แต่สะท้อนภาพใหญ่ที่ผู้ซื้อรถไฟฟ้าชาวไทยควรรู้ คือการแข่งขันด้านราคาในจีนรุนแรงจนค่ายรถรัฐวิสาหกิจต้องจับมือกันเพื่อลดความซ้ำซ้อน ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางของรัฐบาลจีนที่ต้องการให้อุตสาหกรรมควบรวมและลดกำลังการผลิตส่วนเกิน สำหรับคนที่สนใจรถไฟฟ้าจากเครือ GAC อย่าง AION UT, AION Y Plus หรือ AION V สามารถเช่าลองขับได้ที่ EVCNX
