คำถามนี้เจอบ่อยที่สุดจากคนที่จะมาเที่ยวเชียงใหม่ด้วยรถไฟฟ้าเป็นครั้งแรก คำตอบสั้น ๆ คือขึ้นได้ ร้านยืนยันว่ารถทุกรุ่นในฟลีตขึ้นดอยในเชียงใหม่ได้สบาย สิ่งที่ต้องใส่ใจไม่ใช่แรงรถ แต่เป็นการวางแผนแบต เพราะทางขึ้นเขาใช้พลังงานมากกว่าทางราบอย่างชัดเจน
ทำไมรถไฟฟ้าขึ้นเขาได้ดี
มอเตอร์ไฟฟ้าส่งแรงบิดได้ทันทีตั้งแต่ออกตัว และไม่มีเกียร์ให้เปลี่ยน รถจึงไต่ทางชันได้นิ่งและต่อเนื่อง ไม่ต้องรอรอบเครื่องหรือเปลี่ยนเกียร์ต่ำเหมือนรถน้ำมัน จากประสบการณ์ของร้าน รถไฟฟ้าขึ้นดอยได้นิ่งกว่ารถสันดาป
ขึ้นเขากินแบตแค่ไหน
การพารถขึ้นที่สูงต้องใช้พลังงานมาก กระทรวงพลังงานสหรัฐฯ ระบุว่าการขับขึ้นทางลาดชันมากหรือบรรทุกหนักอาจทำให้ระยะวิ่งลดลง และการเร่งแรงก็กินไฟมากกว่าการเร่งแบบค่อยเป็นค่อยไป ในทางปฏิบัติ ช่วงไต่ดอยยาว ๆ ตัวเลขแบตจะลดลงเร็วกว่าที่เห็นตอนวิ่งทางราบมาก บางคนตกใจตรงนี้ แต่ถ้าเผื่อไว้ตั้งแต่แรกก็ไม่ต้องกังวล
ขาลงได้ไฟคืน (Regenerative Braking)
รถไฟฟ้าใช้ระบบเบรกคืนพลังงาน เมื่อถอนคันเร่งหรือแตะเบรก มอเตอร์จะทำหน้าที่เป็นเครื่องปั่นไฟ เปลี่ยนแรงเคลื่อนที่ของรถเป็นไฟฟ้าแล้วเก็บกลับเข้าแบต ตอนลงเขายาว ๆ จึงได้พลังงานคืนมาบางส่วน บางช่วงอาจเห็นเปอร์เซ็นต์แบตขยับขึ้นด้วย และช่วยให้ใช้เบรกน้อยลง แต่ไฟที่ได้คืนน้อยกว่าที่ใช้ตอนขึ้นเสมอ อย่าวางแผนโดยหวังพึ่งขาลง ถ้ารถรุ่นที่เช่าปรับระดับการหน่วงได้ ให้ถามพนักงานตอนรับรถว่าตั้งค่าอย่างไร
สูตรวางแผนแบตแบบง่าย
- ระยะวิ่งจริง ≈ ระยะตามสเปก ลบ 20%
- รถส่งมอบพร้อมแบต 85% ขึ้นไป และคืนโดยเหลือไม่ต่ำกว่า 20% ไม่ต้องชาร์จเต็ม
- ตัวอย่าง BYD ATTO 3 สเปก 480 กม. วิ่งจริงราว 384 กม. ช่วงแบต 85% ถึง 20% ใช้ได้ราว 250 กม. บนทางราบ
- ทริปที่มีทางขึ้นเขายาว ให้เผื่อไฟเพิ่มจากตัวเลขนี้ และชาร์จก่อนเริ่มไต่เขา
| เส้นทางจากเมืองเชียงใหม่ | ระยะทางโดยประมาณ | คำแนะนำเรื่องแบต |
|---|---|---|
| ดอยอินทนนท์ | ราว 100–106 กม. ถึงยอด | ร้านแนะนำชาร์จ 1 รอบก่อนขึ้นดอย เช่น จุดชาร์จบนทางหลวง 108 ช่วงหางดงหรือดอยหล่อ |
| ปาย (จ.แม่ฮ่องสอน) | ราว 130–146 กม. | ไป-กลับเกือบ 300 กม. และทางกลับก็ต้องขึ้นเขา ต้องชาร์จที่ปายอย่างน้อย 1 ครั้งก่อนขับกลับ |
| ดอยอื่นใกล้ตัวเมือง | แล้วแต่จุดหมาย | เช็กระยะไป-กลับเทียบกับแบตที่เหลือ ถ้าไม่พอให้แวะชาร์จก่อนเริ่มไต่เขา |
เทคนิคขับขึ้นดอยไม่ให้แบตหมด
- ชาร์จแบบ DC ถึงราว 80% ก่อนเข้าทางขึ้นเขา ช่วง 80–100% รถจะชาร์จช้าลงมาก ชาร์จ 80% แล้วไปต่อคุ้มเวลากว่า
- เปิดแอปเช็กจุดชาร์จก่อนออกเดินทาง เช่น EV Station PluZ, EleXA หรือ PEA VOLTA และบนทางขึ้นดอยอินทนนท์ (ทางหลวง 1009) อย่าคาดหวังว่าจะเจอจุดชาร์จเร็ว
- เร่งแบบนุ่มนวลตอนไต่เขา และถอนคันเร่งให้รถหน่วงเองตอนลงเขา
- อย่าปล่อยให้แบตต่ำมากตอนถึงยอด เพราะยังมีทางขึ้นลงช่วงอื่นระหว่างทางกลับ
ออกต่างจังหวัดต้องแจ้งร้าน
ดอยในจังหวัดเชียงใหม่ไปได้ฟรี แต่ถ้าจะไปจังหวัดอื่น เช่น ปายซึ่งอยู่ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ต้องแจ้งตอนจองและสอบถามค่าบริการกับแอดมินทาง LINE @evcnx การไม่แจ้งก่อนมีผลกับความคุ้มครองของประกัน ระหว่างทางถ้าแบตใกล้หมดหรือมีปัญหา โทร 095-995-3000 ทีมงานช่วยเหลือตลอด 24 ชั่วโมง
